Wyszukaj

Góra Fudżi: Hokusai i Hiroshige

Japońskie drzeworyty pejzażowe z kolekcji Feliksa Mangghi Jasieńskiego

Fudżi − najwyższa góra w Japonii (3776 m n.p.m.) – od wieków darzona była boską czcią. Charakterystyczny kształt wulkanicznego stożka, ze szczytem przez kilka miesięcy w roku malowniczo pokrytym śniegiem, uważany był za najdoskonalszy kształt góry i  od wieków przyciągał uwagę artystów japońskich, uwrażliwionych na doskonałość wszelkiej formy. Fudżi wielokrotnie wzmiankowano w dziełach literackich, była tematem wielu poematów i przedstawień w malarstwie, generacje twórców uwieczniły ją również w niezliczonej ilości drzeworytów.

Wystawa Góra Fudżi: Hokusai i Hiroshige. Japońskie drzeworyty pejzażowe z kolekcji Feliksa Mangghi Jasieńskiego unaocznia wizję pejzażu w oparciu o widoki góry Fudżi w ujęciu Hokusaia i Hiroshigego, dwóch największych artystów schyłkowego okresu ukiyo-e. (...)
Hokusai podniósł krajobraz do rangi samodzielnego tematu. Jego seria drzeworytów Trzydzieści sześć widoków góry Fudżi to początek nowego gatunku w drzeworycie ukiyo-e. Dzięki wspaniałemu wyczuciu kompozycji Hokusai, jak nikt przed nim, przekazał potęgę i piękno góry Fudżi. Po raz pierwszy została ona zaprezentowana w niezliczonych aspektach i w różnych porach dnia: o świcie, o zachodzie słońca, o zmierzchu, w różnych warunkach atmosferycznych: przy pięknej pogodzie, w czasie spokoju i w burzy, w jaskrawym słońcu i we mgle, z daleka i z bliska, z różnych stron. Na wystawie zobaczyć można ponad dwadzieścia plansz z tej serii z pierwszego − najcenniejszego – wydania. Uzupełnieniem tej grupy obiektów jest prezentacja dzieł Hokusaia wydanych metodą drzeworytu, a oprawionych w formę tradycyjnej książki japońskiej: tomy albumu Sto widoków góry Fudżi, uznanych za arcydzieło w tej dziedzinie, oraz wcześniejsze szkicowniki z kompozycjami na temat góry Fudżi, ukazujące drogę twórczą artysty.

Hiroshige, idąc za osiągnięciami Hokusaia w zakresie drzeworytu pejzażowego, ugruntował pozycję drzeworytu krajobrazowego, ukazując przebogatą gamę malowniczych miejsc w taki sposób, że nawet zwykły człowiek może to ocenić i docenić. Drzeworyty Hiroshigego przemawiały do emocji tzw. przeciętnego widza − swoimi pracami uczył dostrzegać wewnętrzną poezję natury. Na wystawie prezentowane są krajobrazy z górą Fudżi Hiroshigego z serii również o tytule Trzydzieści sześć widoków góry Fudzi oraz widoki świętej góry z innych serii pejzażowych tego artysty.

Uzupełnieniem ekspozycji są drzeworyty w formie mapy terenu – pięknych widoków z okolic drogi Tokaido w ujęciu obu artystów: Hokusaia − Widok z lotu ptaka słynnych miesjc na trasę Tokaido, oraz Hiroshigego − widok tego szlaku w formie gry planszowej sugoroku.

Temat góry Fudżi w sztuce japońskiej  – na przykładzie tak istotnego medium, jakim był barwny drzeworyt ukiyo-e – w tak obszernym zakresie został podjęty po raz pierwszy w dziejach polskiego wystawiennictwa. Zaprezentowanie go w oparciu o największą w Polsce kolekcję sztuki japońskiej Feliksa Mangghi Jasieńskiego jest okazją zobaczenia grupy obiektów najwyższej klasy, świadczących o randze tych zbiorów i znawstwie kolekcjonera.

Małgorzata Martini

20 stycznia – 6 maja 2012

Wystawa jest częścią projektu Muzem Sztuki I Techniki Japońskiej Manggha Góra Fudżi – czytaj więcej o projekcie