Wyszukaj

Miesiąc Fotografii w Krakowie 2011 – Alias

Gdzie jest autor?

Wraz z pełnią wiosny nadchodzi w Krakowie Miesiąc Fotografii. Kuratorzy dziewiątej edycji festiwalu – duet artystyczny Adam Broomberg i Oliver Chanarin – zamiast wiodącego tematu zaproponowali w tym roku przewodnią logikę i strategię: alias.


W poszukiwaniu sensu
Londyńscy artyści Adam Broomberg i Oliver Chanarin pracują razem od dziesięciu lat, a uznanie na całym świecie przyniosło im przede wszystkim nowatorskie podejście do fotografii dokumentalnej, której poświęcili kilka wydanych wspólnie monografii. Publiczność Miesiąca Fotografii w Krakowie mogła w 2007 roku obejrzeć ich wystawę Getto prezentującą osiągnięcia z okresu wspólnej pracy w charakterze wydawców oraz głównych fotografów prestiżowego magazynu „Colors”. Podczas ubiegłej edycji przedstawili projekt Afterlife, krytykę żądnej sensacji współczesnej fotografii prasowej, stawiający fundamentalne dla autorów pytanie o dokumentalną wartość fotografii jako obiektywnego świadka zdarzeń i „okna na świat”.


Adam Broomberg i Oliver Chanarin, fot. Kamil Zacharski

Bez przymusu bycia sobą
Álvaro de Campos – inżynier i nihilista, Ricardo Reis – lekarz, monarchista, Alberto Caeiro – obserwator natury, Bernard Soares – introwertyczny księgowy, Fernando Pessoa – pracownik firmy handlowej – każdy z nich był także, a może przede wszystkim, poetą. Ale tylko Pessoa to człowiek z krwi i kości. Życie, charakter i poglądy pozostałych są dziełem tego prawie nieznanego za życia portugalskiego pisarza, dziś uważanego za jednego z najwybitniejszych autorów XX wieku. Tworząc powieści, wiersze, eseje i prace krytycznoliterackie, posługiwał się ponad 240 różnymi literackimi wcieleniami. Potrzeba wyrażania własnej osobowości poprzez fikcyjne osoby (heteronimy), w czym Pessoa nie był odosobniony wśród artystów XX wieku, zafascynowała i zainspirowała kuratorów Miesiąca Fotografii w Krakowie 2011. Dlatego tym razem nie będzie popularnych nazwisk, funkcjonujących już na rynku sztuki jak uznane marki. W festiwalu wezmą udział wyłącznie debiutanci, a wszystkie projekty będą miały swoją premierę w Krakowie. Kuratorzy zaprosili 22 artystów wizualnych i 23 pisarzy z różnych rejonów świata do wspólnej pracy i wymyślenia postaci 22 „twórców”. „To eksperyment – tłumaczą Chanarin i Broomberg – pomyślany jako polityczne i psychiczne wyzwolenie. Chcemy zmierzyć się z ideą artysty jako marki. I zaoferować po prostu chwilę wytchnienia od przymusu bycia sobą”.

Życie i śmierć Patricka Ireland
Historia sztuki XX wieku zna postacie wielu fikcyjnych artystów, poczynając od Rrose Sélavy – żeńskiego wcielenia Marcela Duchampa – bohaterki cyklu zdjęć Man Raya, a także autorki kilku prac, w tym rzeźby Why Not Sneeze, Rrose Sélavy? Osobowość i dzieła twórcy najbardziej wpływowego w sztuce XX wieku pisuaru zafascynowały pochodzącego z Irlandii amerykańskiego artystę Briana O’Doherty’ego. Powołał on do życia kilka aliasów – w jednego z nich: Patricka Ireland, powstałego w 1972 roku w proteście przeciwko „krwawej niedzieli” (brytyjscy żołnierze zastrzelili wówczas lub ranili śmiertelnie 14 uczestników pokojowego marszu protestacyjnego w Irlandii Północnej), wcielał się przez 36 lat. W 2008 roku, doceniając unormowanie się sytuacji Irlandczyków w Wielkiej Brytanii, O’Doherty uśmiercił i uroczyście pogrzebał swoje alter ego. Ceremonia pogrzebowa odbyła się w Irish Museum of Modern Art. Różne sposoby wykorzystania heteronimów w sztuce będą przedmiotem głównej festiwalowej wystawy w Bunkrze Sztuki. Obok Duchampa i O’Doherty’ego zobaczymy dokumentację prac takich artystów jak: Walid Raad (jako The Atlas Group), Renzo Martens (jako Renzo Martens), Alec Soth (jako Lester B. Morrison), Simon Fujiwara (jako jego ojciec), William Kentridge (jako Kentridge vs Kentridge), Joe Scanlon (jako Donnell Woolford) i wielu innych, którzy wykorzystują w swojej twórczości fikcyjne postaci, instytucje lub po prostu rozwijają alternatywne wersje samych siebie. Z nowej perspektywy przyglądają się kwestiom seksualności, płci, rasy czy prześladowań politycznych. A równocześnie wydają się wpadać w te same pułapki co prawdziwi twórcy…


Brian O’Doherty, Pogrzeb Patricka Ireland, Czuwanie, 2008, Irish Museum of Modern Art, fot. Fionn McCann

Wybrani przez jury
Jak zawsze podczas Miesiąca Fotografii odbędą się także finały dwóch konkursów. Sittcomm.award to jedna z najważniejszych nagród fotograficznych w Europie Środkowo-Wschodniej. Finaliści roku 2011 to Marcin Bociński, Maros Krivy, Rafał Milach i Petr Willert. W maju poznamy ostatecznego zwycięzcę. Z kolei w sekcji ShowOFF uczestniczą młodzi polscy artyści – w tym roku możliwością prezentacji w ramach festiwalu jury nagrodziło dwanaście projektów. Zobaczymy między innymi: klasyczny reportaż, osobisty fotograficzny pamiętnik czy konceptualną, minimalistyczną wizję biura. (Dorota Dziunikowska, miesięcznik „Karnet”)

Uroczyste otwarcie festiwalu: 13 maja 2011, 18.00, Galeria Starmach
Weekend otwarcia: 13-15 maja 2011
13 maja – 12 czerwca 2011
www.photomonth.com

Organizatorzy: Fundacja Sztuk Wizualnych we współpracy z Fundacją Imago Mundi, Miasto Kraków (partner organizacyjny)

Aktualny program na stronie festiwalu oraz ulotkach.